Risicobeheersing
Beoordeling van de risico’s en de gevolgen daarvan voor onze ondernemingsstrategie staan continu op de agenda van het topmanagement. Dat is nog geen verzekering dat alles goed gaat, want de economische omstandigheden kunnen zo snel wisselen en de markten zijn zo volatiel dat het beoordelen van de mogelijke gevolgen een uitdaging blijft. Eén van de zaken waar we ons altijd op voor hebben gestaan is een conservatieve financiering met voldoende weerstandsvermogen. Gebeurt het onvoorstelbare dan toch, dan zijn er normaliter op basis van een uitermate gezonde balans en bankarrangementen met commitment, voldoende middelen beschikbaar om dat onvoorstelbare aan te pakken.
Risicobeheersings- en controlesystemen
In 2008 is een speciale functionaris aangetrokken die zich volledig richt op administratieve organisatie en interne controle, naast de functionele afdelingen die daarvoor verantwoordelijk blijven. Meten is weten is een belangrijk uitgangspunt bij risicobeheersing. Als je weet wat er gebeurt, dan kun je je beleid daarop aanpassen. Onder andere een centraal datawarehouse, waarin nagenoeg alle operationele en financiële data zijn vastgelegd, ondersteunt ons daarbij.
Alle bedrijfsonderdelen zijn daarom opgenomen of worden geïntegreerd in de centrale informatie- en beheerssystemen van de Groep. In 2008 is er vanuit die achtergrond wederom zeer veel aandacht geweest voor de volledige administratieve en beheersmatige integratie van de bedrijfsactiviteiten van EM-TÉ, nadat in 2007 belangrijke aanzetten voor dit project zijn gestart. De bewezen “in control” aanpak van de Sligro-zelfbedieningsgroothandels, waar een overeenkomstig administratief organisatorisch proces plaatsvindt, dient daarbij als leidraad. In 2009 verwachten wij dit geheel op onze kwaliteitsstandaarden te hebben.
Met uitzondering van een deel van Inversco vinden alle beheersmatige backoffice-activiteiten, waaronder die van de financiële afdeling, plaats op het hoofdkantoor. Hierdoor is maar beperkt sprake van indirect toezicht op de bedrijfsactiviteiten. Het toezicht op en de registratie van de processen vindt veelal direct plaats in daartoe gespecialiseerde centrale afdelingen. Mede door gebruik te maken van ICT-systemen kan het proces daardoor ook efficiënt plaatsvinden.
Dit vormt de basis voor de beoordeling van een adequate werking van het interne risicobeheersingssysteem en de daarmee verbonden interne controlemaatregelen. Dit komt tot uiting in de bewaking van de totale geld- en goederenbeweging en de verbanden daartussen door de financiële afdeling. Hierdoor kan worden vastgesteld dat de omzet volledig en juist geregistreerd is en dat daaruit de juiste inkomende geldstroom voortvloeit. Tevens vormt deze controle de bevestiging van de juistheid van de uitgaande geldstroom naar leveranciers.
Doordat Sligro Food Group op veel locaties opereert wordt bovendien veel van interne benchmarking gebruik gemaakt. Daarbij ondersteunt de managementinformatie de interne controle en vice-versa. Totaalcontroles vangen daarbij mogelijke leemtes in interne controle op, die samenhangen met de informele en ondernemende bedrijfscultuur, die mede aan de basis staat van het zakelijke succes van Sligro Food Group. Uiteraard zijn deze processen continu in beweging, waarbij overnames meestal aanleiding geven tot aanpassing. Behalve intern wordt de werking van de administratieve organisatie en interne controle getoetst door de externe accountant in het kader van de controle op de jaarrekening. De uitkomsten daarvan worden met de directie en buiten aanwezigheid van de directie met de raad van commissarissen besproken.
Door de centrale aanpak en de zeer directe aansturing van en controle op de bedrijfsactiviteiten door de directie en centrale staf, kan Sligro Food Group nauwelijks met “verrassingen” in het administratieve proces worden geconfronteerd bij de activiteiten die het centrale informatiesysteem toepassen. Gebleken is dat de periodieke verslaglegging een betrouwbaar inzicht geeft in de ontwikkeling van de bedrijfsactiviteiten. Behalve als gevolg van de integratie van nieuw overgenomen bedrijven is er geen behoefte aan belangrijke aanpassingen. Verbetering van betrouwbare, maar vooral doelgerichte managementinformatie achten wij een continu proces.
Op basis van wat in het voorgaande kort is samengevat, zijn wij van mening dat de interne risicobeheersings- en controlesystemen een redelijke mate van zekerheid geven, dat de financiële verslaglegging geen onjuistheden van materieel belang bevat en dat deze systemen in het verslagjaar naar behoren hebben gewerkt. Op pagina 57 in het Jaarverslag 2008 is dat verwoord in onze bestuurdersverklaring. Wij hebben geen indicaties dat deze systemen in het lopende jaar niet naar behoren zullen werken.
Belangrijkste risico’s
Zelf beschouwen wij de volgende risico’s als het meest cruciaal in onze bedrijfsvoering.
- Acquisities Ondanks alle voorzorgsmaatregelen en onderzoeken loop je met acquisities meer risico dan met autonome groei. Dat blijkt ook wel uit de vele fusies en overnames die niet aan de doelstellingen voldoen. Die risico’s manifesteren zich in het (pre-) overnameproces zelf, maar vooral in de postovernamefase. Cultuurverschillen, medewerkers met verschillende agenda’s, ICT-integratie en dergelijke kunnen veel waarde vernietigen. Niet via externen, maar onmiddellijk na overname een multi-disciplinair integratieteam van Sligro Food Group en het geacquireerde bedrijf samenstellen heeft bewezen veel van deze risico’s te ondervangen.
- ICT-systemen Goed werkende ICT-systemen zijn de levensader van ons bedrijf, net zoals bijvoorbeeld elektriciteit dat is. Dat houdt veel meer in dan continuïteit van de gegevensverwerking. Het gaat ook om de integriteit van de data en programmatuur en het daaraan gekoppelde besluitvormingsproces. De hoeveelheid klanten, producten, locaties, leveranciers en de onderlinge afhankelijkheid maken dit tot een complex proces. Tegelijkertijd kunnen dit soort systemen een duidelijk competitief voordeel bieden. Niet of niet goed werkende systemen kunnen de continuïteit van de gehele onderneming bedreigen binnen relatief korte tijd. In 2008, maar ook in 2009, zal volop geïnvesteerd worden in verdere optimalisatie van diverse ICT-tools zoals continuïteitsmatrix, test tools en een tweede data-uitwijkcentrum.
- Overheid Soms neemt de overheid ingrijpende maatregelen die veel invloed kunnen hebben op de bedrijfsvoering. Een deel van de bedrijfsactiviteiten kan daardoor op relatief korte termijn bedreigd worden. Met name milieu georiënteerde maatregelen kunnen erg ingrijpen op de bedrijfsvoering, waarbij niet altijd gezegd is dat het milieu daar zo mee gediend is. Soms is de politieke besluitvorming nauwelijks te voorspellen. Denk aan ingrepen als bij kerstpakketten, antirook beleid horeca of verpakkingenbelasting. Ook toezichthouders kunnen ernstig ingrijpen op de bedrijfsprocessen.
- Financiële markten In 2008 is weer gebleken hoe ingrijpend ontwikkelingen in de financiële markten kunnen zijn voor de bedrijfsvoering. Nauwelijks te bedenken scenario’s blijken plotseling werkelijkheid te kunnen worden en afdekkingsinstrumenten blijken niet meer te werken, omdat de gegoedheid van de tegenpartij niet meer gewaarborgd is. Een solide financiering van een pensioenfonds blijkt plotseling minder solide, ondanks wetenschappelijk verantwoorde studies ter zake en herfinanciering van bedrijfskredieten blijkt voor sommigen nauwelijks meer te krijgen.
TotaaloverzichtRisicobeheer zoals dit verwoord is in het Jaarverslag 2008 op pagina 100 t/m 104. Klik
hier voor deze risicotoelichting in pdf.